21 Φεβ. 2017

«Αναγραφή της Κυζίκου»

Πρόκειται για την πρώτη έκδοση του μοναδικού σωζόμενου χειρογράφου της πραγματείας «Αναγραφή της Κυζίκου», ενός ανυπόγραφου ιστορικού υπομνήματος, γραμμένο το 1825, το οποίο φυλάσσεται στην πολύτιμη συλλογή κωδίκων (αριθ. 50) της Βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων.

Η πραγματεία ασχολείται με τα σημαντικότερα ιστορικά γεγονότα της αρχαίας πόλης της Κυζίκου, της γνωστής μητρόπολης της Μικράς Ασίας, από την Αρχαιότητα έως τη Βυζαντινή περίοδο, καθώς και με την κατάσταση των πόλεων και των οικισμών της χερσονήσου της Κυζίκου στις αρχές του 19ου αιώνα. Η πραγματεία ανήκει σε ένα συγκεκριμένο είδος της ιστοριογραφίας, τη λεγόμενη «τοπική ιστοριογραφία», που άνθισε μεταξύ Ελλήνων στοχαστών από τα μέσα του 18ου αιώνα μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα.

Ο συγγραφέας προσδιορίζει γεωγραφικά την αρχαία Κύζικο και όλες τις πόλεις και τους οικισμούς της Κυζικηνής χερσονήσου, περιγράφει τη φυσιολογία του τόπου, αναφέρεται σε ιστορικά γεγονότα των πρώτων κατοίκων του, βασισμένος σε αρχαίες ελληνικές, ρωμαϊκές, βυζαντινές, μεταβυζαντινές και περιηγητικές πηγές, δίνοντας πληροφορίες σχετικά με τα αρχαιολογικά ευρήματα της περιοχής.

Η συστηματικότερη έρευνα του κειμένου επικεντρώνεται στην Αρτάκη (σύγχρονη Erdek), γενέτειρα του συγγραφέα. Παρακολουθούμε τις πρώτες προσπάθειες σύστασης ελληνικού σχολείου στην Αρτάκη στις αρχές του 19ου αιώνα, περιδιαβαίνουμε τα παλιά τείχη της και άλλα ερείπια της πόλης· ακολουθούμε διαδρομές στα περίχωρά της για να γνωρίσουμε τα παρεκκλήσια και τις εκκλησίες της και, τέλος, αποκτούμε μια γενική και τεκμηριωμένη εικόνα του αριθμού των σπιτιών και του πληθυσμού της.

Η παρούσα έκδοση του χειρογράφου, σε επιμέλεια Ιωάννη Παπαχρήσου, Πέτρου Ποδάρα και Ιωάννη Ρίζου, συνοδεύεται από εισαγωγή και απόδοση του πρωτοτύπου στη νεοελληνική, εμπεριέχει τους χάρτες του χειρογράφου, καθώς και σχετικό φωτογραφικό υλικό.

Πρόσφατα το βιβλίο βραβεύτηκε στον Πανελλήνιο Διαγωνισμό για βιβλία (εκδοθέντα κατά τα έτη 2013-2015) μικρασιατικού περιεχομένου  από την κριτική επιτροπή της Εστίας Νέας Σμύρνης.

 


 

The present book publishes the treatise Anagraphē tēs Kyzikou (Ms. 50 of the Library of the Hellenic Parliament) which has been written in 1825. The text is transmitted to us as the work of an anonymous Greek writer whose origin was from the city of Artaki (modern Erdek) in Asia Minor, Turkey. The treatise deals with the most important historical events of the ancient city of Cyzicus, the well-known metropolis of Asia Minor, from antiquity up to the byzantine era and reports the state of the cities and villages of the peninsula of Cyzicus in the beginning of the 19th century. The treatise belongs to a specific kind of historiography, the so-called “local historiography”, which flourished among Greek thinkers from the mid-18th century and endured up to the beginning of the 20th century. The author proceeds to present Cyzicus and the whole peninsula from a geographical, natural, historical and literary perspective. The book provides the reader with a substantial introduction to the treatise discussing the sources of the author, the historical background of the treatise and its significance, the transmission of the manuscript and it sheds light on the identity of the author. The present book is an edited version of the original text, a translation in Modern Greek, with indexes and the maps of the manuscript. This first publication of this unique piece of historiography about Cyzicus and its region comes 190 years after its writing.

 


 

La présente édition du traité intitulé Anagraphē tēs Kyzikou (Ms 50 de la Bibliothèque du Parlement Hellénique) a été rédigée en 1825. Le texte nous est transmis comme étant l’oeuvre d’ un auteur anonyme grec originaire de la ville d’ Artaki (Erdek) en Asie Mineure, en Turquie actuelle. Le traité porte sur certains événements historiques les plus importants de la ville ancienne de Cyzique, la métropole bien connue, de l’ Antiquité jusqu’à l’époque byzantine et présente l’ état des villes et villages de la presqu’île de Cyzique au début du XIXe siècle. Le traité appartient à un type spécifique de l’historiographie, dite «historiographie locale», qui a prospéré parmi les penseurs grecs du milieu du XVIIIe siècle et a perduré jusqu’au début du XXe siècle. L’ auteur entreprend de présenter Cyzique et toute la péninsule d’ un point de vue géographique, naturel, historique et littéraire. Le livre offre au lecteur une introduction substantielle au traité, sur les sources de l’ auteur, sur le contexte historique de l’ ouvrage et de son importance, sur la transmission du manuscrit et éclaire l’ identité de l’ auteur. Nous présentons ici une version revue du texte original, une traduction en grec moderne, des index, y compris les deux cartes du manuscrit. La publication de cette pièce unique de l’ historiographie de Cyzique et de sa région est une première, 190 ans après sa rédaction.

 


 

Anagraphē tēs Kyzikou adlı kitabın bu baskısı (Yunanistan Meclis Kütüphanesi Ms 50) 1825 yılında kaleme alınmıştır. Metin bize adı bilinmeyen, günümüz Türkiye’sindeki Anadolu Erdek’te (Artaki) doğmuş bir yazarın eseri olarak sunuldu. Kitapta, ilk çağlardan Bizans dönemine kadar ünlü olan antik Kizikos kentindeki en önemli tarihsel olaylardan bazılarına ve Kizikos Yarımadası’ndaki kentlerin, köylerin 19. yüzyıl başındaki durumuna

yer veriliyor. Kitap tarih yazımının özel bir türü olan ve 18. yüzyılın ortalarından itibaren Yunanlı düşünürler arasında yaygınlaşan ve 20. yüzyıla kadar devam eden “yerel tarih yazımı” türünde yer alıyor. Yazar, Kizikos bölgesinin ve tüm Yarımada’nın coğrafyasını, doğasını, tarihini ve edebiyatını inceliyor. Bu kitap okura söz konusu eserle ilgili önemli bir giriş, yazarın kaynakları ve kitabın tarihi bağlamı, önemi, günümüze ulaşması ve yazarın kimliğiyle ilgili bilgi sunmaktadır. Burada kitabın özgün metninin gözden geçirilmiş halini, modern Yunanca çevirisini, dizinleri ve kitapta yer alan iki haritayı sunuyoruz. Kizikos ve bölgesinin tarih yazımıyla ilgili bu eşsiz kitap, yazıldıktan 190 yıl sonra ilk kez yayımlanmaktadır.

sharpdialogue.com